Nieuwe digitale technologieën en AI-toepassingen bieden veelbelovende mogelijkheden om de werkdruk in de zorg te verlichten en de kwaliteit van dienstverlening te verbeteren. Toch is het succes ervan niet vanzelfsprekend. De technologie kan alleen effectief zijn als de ICT-infrastructuur goed is ingericht. Zonder die stevige basis blijven innovaties beperkt tot losse oplossingen die elkaar in de weg zitten.

“AI biedt enorme kansen, maar het zal niet werken als de basis niet klopt. Zonder integratie van je systemen kun je niet profiteren van de voordelen die deze technologieën bieden. Zorg eerst dat er een stevig fundament staat,” zegt Jorg Muskens, consultant bij Advitronics.

Wat gaat er mis zonder goede integratie?

AI zal de zorg onvermijdelijk veranderen, de vraag is alleen wanneer en op welke manier. Denk aan slimme systemen die artsen helpen bij diagnoses. Maar zonder goede infrastructuur loopt het spaak.

Jorg legt uit: “De praktijk heeft al zoveel tools en applicaties. Maar zonder goede integratie, blijft het bij losse, geïsoleerde systemen die niet met elkaar communiceren. “AI biedt meer waarde naarmate systemen beter met elkaar kunnen communiceren en samenwerken.”

Voor huisartsenpraktijken betekent dit dat technologie niet als een losse applicatie moet worden ingezet, maar als onderdeel van een groter geheel. Bijvoorbeeld, AI-gedreven triagesystemen kunnen patiënten automatisch doorverwijzen naar de juiste zorgverlener. Maar dat lukt alleen als de systemen die patiëntgegevens verzamelen, beheren en verwerken, goed samenwerken.

De grootste obstakels in de praktijk

Ondanks het enthousiasme over AI stuiten veel huisartsen vandaag de dag op praktische uitdagingen. Volgens Jorg is het probleem vaak niet de beschikbaarheid van tools, maar het gebrek aan samenhang en de kennis van tools:

“Wat we vaak horen van huisartsen is dat de tools er wel zijn, maar de IT-kennis er nog niet is en systemen niet goed met elkaar verbonden zijn. Dit leidt tot ongemak en inefficiëntie.”

Een veelvoorkomende situatie is dat AI-toepassingen niet goed integreren met bestaande systemen zoals het Huisartsen Informatie Systeem (HIS) of patiëntportalen. De fragmentatie van systemen, het ontbreken van koppelingen en het niet-gestroomlijnd werken van processen zorgen ervoor dat de voordelen van AI niet volledig tot hun recht komen.

“Het klinkt simpel, maar in de praktijk gebeurt het te vaak: je hebt een oplossing voor een probleem, maar die is niet gekoppeld aan je andere systemen. Te veel niet op elkaar afgestemde systemen van leveranciers geven ook problemen. Hierdoor moet je weer handmatig gegevens invoeren of het systeem schakelt niet goed over, wat leidt tot onnodige werkdruk.”

Een illustratief voorbeeld van een probleem dat ontstaat bij het gebruik van losse tools, is de implementatie van een terugbelverzoeksysteem. Als je bijvoorbeeld een tool hebt voor het automatisch afhandelen van terugbelverzoeken, maar die is niet gekoppeld aan je HIS, dan ontstaat er dubbel werk. De assistente moet de gegevens alsnog handmatig controleren, wat tijd kost en de kans op fouten vergroot. Dit ondermijnt de effectiviteit van de AI-oplossing en levert minder tijdswinst op.

Wat heb je wel nodig: een geïntegreerde digitale infrastructuur

AI in de huisartsenpraktijk is eigenlijk zinloos zonder een geïntegreerde ICT-infrastructuur, stelt Jorg. Alleen wanneer de basis op orde is, kunnen AI of andere digitale innovaties effectief worden ingezet.

Een goede digitale infrastructuur betekent dat systemen automatisch en betrouwbaar gegevens kunnen uitwisselen, zonder handmatige invoer of fouten. “Het betekent dat je gegevens automatisch kunt doorsturen van het ene systeem naar het andere,” legt Jorg uit.

“Je krijgt een onoverzichtelijke situatie waar je niet de controle hebt die je zou moeten hebben over je processen. Losse applicaties bieden weliswaar vluchtige voordelen, maar zonder integratie creëren ze vaak meer werk dan dat ze het verlichten.”

Wat levert een goede infrastructuur op?

De voordelen van een geïntegreerd systeem worden snel duidelijk in de praktijk. Jorg noemt het voorbeeld van een praktijk die werkte met meerdere losse applicaties: één voor telefonie, één voor triage, één voor documentenbeheer.

“Omdat deze systemen niet met elkaar spraken, moesten medewerkers voortdurend schakelen en gegevens dubbel invoeren. Dat zorgde voor inefficiëntie, frustratie en verhoogde werkdruk.”

Daarentegen zag hij bij een praktijk met een geïntegreerde ICT-oplossing veel betere resultaten. “Daar hadden medewerkers via één dashboard toegang tot alle relevante informatie. Door automatische synchronisatie waren ze minder tijd kwijt aan administratie, en werkten processen veel soepeler. Het verschil was groot.”

Advies aan praktijkmanagers: begin bij de basis

De belangrijkste les? AI is een ondersteunend hulpmiddel, geen startpunt. Zonder een stevige ICT-basis haal je niet uit AI wat erin zit.

“Met de komst van AI is integratie belangrijker dan ooit. We kunnen veel meer uit AI halen als de basis goed geregeld is,” benadrukt Jorg.

Zijn advies aan praktijkmanagers en RHO’s die willen starten met AI is helder: begin bij de infrastructuur. “Zorg dat je systemen goed zijn geïntegreerd en AI zal voor zichzelf zorgen. Pas dan kun je de voordelen van AI echt ervaren. Dat is waar je tijdwinst gaat boeken en waar je zorgverlening effectiever wordt.”

Met een goed geïntegreerd systeem is de deur geopend voor de toekomst van de zorg: efficiënter, slimmer en, bovenal, patiëntgerichter.