De staat van digitalisering in de huisartsenzorg · Editie 2026
Werkdruk blijft onverminderd een grote uitdaging voor veel huisartsenpraktijken. Digitalisering biedt kansen om zorgprocessen slimmer en efficiënter in te richten. Maar hoe ver zijn huisartsenpraktijken daadwerkelijk in hun digitale ontwikkeling? En wat hebben zij nodig om de toenemende druk het hoofd te bieden? Dat onderzochten we onder ruim 340 huisartsen, praktijkmanagers en assistenten.
Ruim 340 respondenten
5 thema's
4 profielen
Het onderzoek in één minuut
De kern van het onderzoek
De meeste huisartsenpraktijken hebben de digitale basis op orde: ze loggen veilig in, hebben een patiëntenportaal en werken in de cloud. Maar de vervolgstappen, juist de toepassingen die tijd besparen en werkdruk verlagen, blijven liggen. Veel huisartsenpraktijken (86%) zijn aangesloten bij een regionale huisartsenorganisatie (RHO). Dit biedt goede kansen om verdere digitalisering te stimuleren.
zit op niveau 2 van 4 van digitale volwassenheid
Het fundament ligt er, maar juist
in de vervolgstappen zit de
grootste tijdwinst, en daar stokt
het vaak.
noemt werkdruk de grootste uitdaging
Werkdruk onstaat deels doordat systemen niet goed samenwerken en extra werk opleveren: druk die je kunt verlichten zonder extra personeel.
vraagt om eenvoud, geen innovatie
Simpele tools die direct werkdruk verlagen. Oplossingen die ingewikkelder zijn dan het probleem, landen niet op de werkvloer.
Martin Kemper
Voorwoord
Digitalisering wordt vaak gezien als hét antwoord op de werkdruk. In de praktijk zie je echter ook het tegenovergestelde: systemen die meer werk opleveren dan ze uit handen nemen. Dat komt doordat digitalisering nog te vaak als een technisch vraagstuk wordt behandeld, terwijl succes juist wordt bepaald door de manier waarop mensen technologie inzetten en samenwerken.
De digitale volwassenheid van een praktijk wordt niet bepaald door technologie alleen. Een praktijk kan over de modernste systemen beschikken en toch vastlopen. Terwijl een andere praktijk grote stappen zet, omdat de techniek klopt, medewerkers zijn meegenomen en er goed wordt samengewerkt met andere praktijken in de regio.
Maar wat hebben praktijken nu écht nodig om de toenemende druk het hoofd te bieden? En waar staat de sector eigenlijk?
Met het onderzoek De staat van digitalisering in de huisartsenzorg willen we dat gesprek voeden door de ervaringen van ruim 340 huisartsen, praktijkmanagers en assistenten uit vrijwel alle regio’s van Nederland te delen. Ik hoop dat het u helpt om gerichte keuzes te maken waar digitalisering echt werk uit handen neemt.
Onderzoeksmethode & thema's
Ruim 340 huisartsen, praktijkmanagers en assistenten uit vrijwel alle regio’s van Nederland vulden een online vragenlijst in over vijf thema’s van digitale volwassenheid. Op basis van hun antwoorden zijn praktijken ingedeeld in vier profielen, van minst tot meest digitaal ontwikkeld.
Huisartsen, praktijkmanagers en assistenten
Organisatie, ICT, Data, Adoptie, Beveiliging
Van starter tot voorlopend
De vier profielen zijn een praktische lens om de uitkomsten te ordenen, geen officiële of externe norm. Alle uitkomsten zijn zelfrapportages; het profiel ‘digitaal voorlopend’ (n=24) is richtinggevend en minder robuust dan de grotere groepen.
Inzichten per thema
Thema 01
Organisatie
De regionale structuur staat al: bijna elke praktijk is verbonden. Hoe die samenwerking doorwerkt in digitale keuzes, bepaalt mede het tempo waarin een praktijk zich ontwikkelt.
Kerninzicht
Regionale samenwerking wordt gefaciliteerd, maar nog niet volledig benut voor digitalisering. Hoe verder een praktijk gedigitaliseerd is, hoe vaker zij regionale ondersteuning, advies of stimuleringsgelden benut.
Thema 02
ICT
Vrijwel elke praktijk werkt digitaal, maar technologie is geen doel op zich. Wat telt, is of systemen het dagelijkse werk ondersteunen en op elkaar aansluiten.
Kerninzicht
De werkdruk is maar deels een kwestie van te weinig personeel. Systemen die onvoldoende met elkaar samenwerken zorgen dagelijks voor meer werkdruk door extra administratie en dubbele registraties.
Thema 03
Data
Data kan praktijken helpen beter te sturen: op capaciteit, kwaliteit en continuïteit. De waarde ervan hangt af van hoe gegevens worden ingezet: als intern hulpmiddel, of als gedeelde basis voor samenwerking.
Kerninzicht
Data is vooral een interne spiegel. Pas wanneer praktijken digitaal volwassener worden, verschuift data van interne spiegel naar regionale leer- en verbeterbasis.
Thema 04
Adoptie
Digitale mogelijkheden leveren pas waarde op wanneer ze onderdeel worden van de dagelijkse werkwijze. Adoptie is daarmee geen bijzaak maar een belangrijke randvoorwaarde.
Kerninzicht
Wie digitaal het verst komt, dankt dat niet aan betere systemen, maar aan betere vaardigheden, begeleidng en adoptie: in mensen meenemen, niet alleen techniek leveren.
Thema 05
Beveiliging
Informatiebeveiliging is voor huisartsenpraktijken essentieel: ze werken dagelijks met gevoelige patiëntgegevens. Naarmate praktijken meer digitaal samenwerken en data delen, wordt goede borging belangrijker.
Kerninzicht
Praktijken voelen zich veiliger dan ze aantoonbaar zijn. Informatiebeveiliging en pricacy is in veel praktijken nog geen formeel belegd aandachtsgebied, maar een taak die er ad hoc bij wordt gedaan met weinig prioriteit. Zonder formele verankering loopt juist een grote middengroep risico’s die niet altijd zichtbaar zijn.
Expert sessies
Digitalisering is geen doel op zich, maar een middel om zorg toegankelijk te houden. Een korte impressie van de dagelijkse praktijk waar dit onderzoek over gaat.
Sessie 1
Monique Le Brun & Martin Kemper
Sessie 2
Johan van Soest & RHO-bestuurder
Sessie 3
Martin Kemper
Duiding
Vier stemmen uit de eerstelijnszorg over hoe digitalisering doorwerkt in de dagelijkse praktijk.
“De grootste uitdaging in de digitalisering zijn de koppelingen, en vooral het slim koppelen, zonder te veel fouten of miscommunicatie.”
Jos van de Sande
Huisarts, Huisartsenpraktijk Vinkel
“Je hoeft niet als tachtig praktijken allemaal zelf het wiel opnieuw uit te vinden. Je kunt van elkaar leren en je hebt een gezamenlijke agenda.”
“Je hoeft niet als tachtig praktijken allemaal zelf het wiel opnieuw uit te vinden. Je kunt van elkaar leren en je hebt een gezamenlijke agenda.”
“Nu kunnen we zien dat er op een maandagochtend zeshonderd telefoontjes waren en dat er driehonderd hadden opgehangen. Dat konden we vroeger niet zien.”
Het volledige onderzoek
Deze pagina vat de kern samen. In het volledige rapport leest u de uitwerking per thema, de methode, de volledige resultaten en de verantwoording. Het document dat u meeneemt naar de bestuurstafel of doorstuurt naar collega’s.
PDF – 29 pagina’s
Deel
de volgende stap
Benieuwd waar uw praktijk of regio staat en hoe u de basis omzet in echte tijdwinst? We denken graag met u mee.