De digitale volwassenheidsmonitor · Editie 2026

Hoe digitaal volwassen is de Nederlandse eerstelijnszorg?

We brachten in kaart waar de Nederlandse eerstelijnszorg staat op de weg van losse systemen naar grip, samenhang en regie. Grip op zorg begint met grip op ICT. Daarom onderzochten we de staat van digitalisering in de huisartsenzorg.

Ruim 340 respondenten

5 thema's

4 profielen

Het onderzoek in één minuut

De kern van het onderzoek

De digitale basis staat. De winst blijft liggen.

Digitalisering wordt vaak gezien als hét antwoord op de werkdruk. In de praktijk zien we net zo vaak het tegenovergestelde. Digitale volwassenheid wordt niet bepaald door de technologie, maar door de manier waarop mensen die inzetten en samenwerken. Techniek die klopt, een team dat is meegenomen, en een regio die meedenkt.
0 %

zit op niveau 2 van 4

Het fundament ligt er, maar juist de vervolgstappen leveren de meeste tijdwinst op, en daar blijft het steken.
0 %

noemt werkdruk de grootste uitdaging

Veel komt door systemen die niet samenwerken en dubbel werk: druk die je kunt verlichten zonder extra personeel.

0 %

vraagt om eenvoud, geen innovatie

Simpele tools die direct werkdruk verlagen. Oplossingen die ingewikkelder zijn dan het probleem, landen niet.

Martin Kemper

Directeur Advitronics

Voorwoord

Digitalisering geldt als hét antwoord op de werkdruk. Vaak zie ik het tegenovergestelde.

Een systeem dat meer werk oplevert dan het uit handen neemt. Dat komt doordat digitalisering te vaak als een technisch vraagstuk wordt behandeld, terwijl het dat niet is.

De digitale volwassenheid van een praktijk wordt niet bepaald door de technologie, maar door de manier waarop mensen die inzetten en samenwerken. Een praktijk kan over de modernste systemen beschikken en toch vastlopen, terwijl een ander met eenvoudige middelen grote stappen zet: de techniek klopt, het team is meegenomen en de regio denkt mee.

Wat hebben praktijken nú echt nodig, en waar staat de sector? Die antwoorden zochten we in de praktijk: bij ruim 340 huisartsen, praktijkmanagers en assistenten uit vrijwel alle regio’s. De toekomst ligt niet in losse digitale oplossingen, maar in één verbonden ecosysteem waarin technologie, data en mensen samen werken aan goede, toegankelijke en veilige zorg.

Met dit onderzoek willen we dat gesprek voeden. Ik hoop dat het u helpt om gerichter keuzes te maken, daar waar digitalisering echt werk uit handen neemt.

Onderzoeksmethode & thema's

Waar staan praktijken qua digitalisering?

Ruim 340 huisartsen, praktijkmanagers en assistenten uit vrijwel alle regio’s vulden in de winter van 2025/2026 een online vragenlijst in over vijf thema’s. Op basis van de patronen in hun antwoorden zijn de praktijken ingedeeld in vier profielen, van minst tot meest digitaal ontwikkeld.

Ruim 340 respondenten

Huisartsen, praktijkmanagers en assistenten

5 thema's

Organisatie, ICT, Data, Adoptie, Beveiliging

4 profielen

Van starter tot voorlopend

Verdeling over vier niveaus n = 340. Digitale starter 11%, Digitaal actief 61%, Digitaal gevorderd 21%, Digitaal voorlopend 7%. Verdeling over vier niveaus n = 340 11% Digitale startern=38 De basisinrichting is nog niet op orde. Veilig inloggen en werken in de Cloud zijn nog niet vanzelfsprekend, en geavanceerde toepassingen ontbreken vrijwel. 61% Digitaal actiefn=209 De grote middengroep. De digitale basis staat stevig, maar tijdwinnende toepassingen worden nog weinig gebruikt. 21% Digitaal gevorderdn=71 Deze praktijken zetten vaker geavanceerde toepassingen in om tijd te besparen in zorgprocessen. Data wordt actiever ingezet voor sturing en vaker gedeeld. 7% Digitaal voorlopendn=24 De voorlopers. Techniek, data en mensen zijn verweven. Ze zoeken de samenwerking met de regio op, benutten vaker vergoedingen en budgetten en verantwoordelijkheden zijn formeel geregeld. Digitaal werken wordt bewust ingezet om zorgprocessen efficiënter te maken in de dagelijkse praktijkvoering.

De vier profielen zijn een praktische lens om de uitkomsten te ordenen, geen officiële of externe norm. Alle uitkomsten zijn zelfrapportages; het profiel ‘digitaal voorlopend’ (n=24) is richtinggevend en minder robuust dan de grotere groepen.

Inzichten per thema

Vijf thema's, één rode draad

Thema 01

Organisatie

Thema 02

ICT

Thema 03

Data

Thema 04

Adoptie

Thema 05

Beveiliging

Thema 01

Organisatie

In een regio, maar toch alleen

De regionale structuur staat al: bijna elke praktijk is verbonden. Toch wordt digitalisering vooral individueel ingevuld, en dat laat kansen liggen.

  • 86% is aangesloten bij een RHO, maar 71% beslist zelf over ICT-keuzes.
  • Slechts 10% volgt het advies van de regio.
  • Hoe volwassener de praktijk, hoe meer ze op de regio leunt: regioadvies stijgt van 5% naar 38%.
Hoe praktijken hun ICT-keuzes maken Zelf binnen de eigen praktijk 40%, Zelf met ICT-leverancier 31%, In overleg met andere praktijken 11%, Volgt het regioadvies 10%, Overig 8%. Bron: Advitronics Digital Maturity onderzoek 2026 (n=340). Hoe praktijken hun ICT-keuzes maken Zelf binnen de eigen praktijk 40% Zelf met ICT-leverancier 31% In overleg met andere praktijken 11% Volgt het regioadvies 10% Overig 8% Bron: Advitronics Digital Maturity onderzoek 2026 (n=340)

Kerninzicht

De regionale structuur is er al, maar wordt nog niet volledig benut voor digitalisering.

Thema 02

ICT

Werkdruk is deels een technisch probleem

De digitale basis staat breed, maar de tijdwinnende vervolgstappen blijven achter. Veel werkdruk ontstaat in de techniek zelf: systemen die niet met elkaar praten.

  • Basis breed aanwezig (veilig inloggen 87%, portaal 82%, cloud 65%), maar tijdwinnende vervolgstappen blijven achter (triage 37%, AI 31%, zorg op afstand 23%).
  • 77% noemt werkdruk de grootste uitdaging; een deel daarvan is beïnvloedbaar: HIS-administratie (61%), beperkte koppelingen (49%) en dubbel werk (46%).
  • Praktijken vragen eenvoud (64%) en betere integraties (49%), geen nieuwe complexiteit.
Processen die de meeste tijd kosten HIS-administratie 61%, Slechte koppelingen 49%, Dubbel werk 46%, Telefonische bereikbaarheid 45%, Te veel inloggen 42%. Bron: Advitronics Digital Maturity onderzoek 2026 (n=340). Processen die de meeste tijd kosten HIS-administratie 61% Slechte koppelingen 49% Dubbel werk 46% Telefonische bereikbaarheid 45% Te veel inloggen 42% Bron: Advitronics Digital Maturity onderzoek 2026 (n=340)

Kerninzicht

De werkdruk is maar deels een kwestie van te weinig personeel. Een groot, beïnvloedbaar deel ontstaat in de techniek zelf.

Thema 03

Data

Data blijft binnen de eigen muren

Bijna elke praktijk doet al iets met data, maar bijna altijd alleen voor zichzelf. Delen en regionaal vergelijken blijven de uitzondering.

  • 61% zet data alleen in voor de eigen praktijk; 30% deelt anoniem data buiten de eigen organisatie.
  • Regionale dashboards groeien sterk met volwassenheid: van 18% naar 58% bij voorlopers.
  • Zonder gedeelde data ontbreekt het beeld om als regio te sturen en van elkaar te leren.
Hoe praktijken data gebruiken Alleen voor de eigen praktijk 61%, Regionale dashboards 32%, Anoniem gedeeld buiten de organisatie 30%, Gebruikt geen data 14%. Bron: Advitronics Digital Maturity onderzoek 2026 (n=340). Hoe praktijken data gebruiken Alleen voor de eigen praktijk 61% Regionale dashboards 32% Anoniem gedeeld buiten de organisatie 30% Gebruikt geen data 14% Bron: Advitronics Digital Maturity onderzoek 2026 (n=340)

Kerninzicht

Data is vooral een interne spiegel. Pas bij hogere volwassenheid verschuift het naar een regionaal stuurmiddel.

Thema 04

Adoptie

De winst zit in mensen, niet in tools

De systemen zijn er, maar de meeste teams gebruiken ze ‘redelijk’ en zien digitaal als handig hulpmiddel, niet als vanzelfsprekend onderdeel van het werk.

  • Slechts 6% van de teams beoordeelt zichzelf als digitaal sterk; 39% is 'redelijk vaardig' en 34% zit op basis- of beperkt niveau.
  • Voor 38% is digitaal een integraal of onmisbaar onderdeel van het werk.
  • De gevraagde ondersteuning is begeleiding: training (17%) en digicoaching (15%), geen techniek.
Zelfingeschatte digitale vaardigheid van het team Redelijk vaardig 39%, Basis- of beperkt niveau 34%, Zelfredzaam of goed 21%, Digitaal sterk 6%. Bron: Advitronics Digital Maturity onderzoek 2026 (n=340). Zelfingeschatte digitale vaardigheid van het team Redelijk vaardig 39% Basis- of beperkt niveau 34% Zelfredzaam / goed 21% Digitaal sterk 6% Bron: Advitronics Digital Maturity onderzoek 2026 (n=340)

Kerninzicht

Wie digitaal het verst komt, dankt dat niet aan betere systemen, maar aan betere adoptie.

Thema 05

Beveiliging

Vertrouwen zonder borging

Praktijken voelen zich veilig en geven zichzelf gemiddeld een 7,0. Maar de organisatorische borging ontbreekt grotendeels, terwijl cyberdreigingen zich snel ontwikkelen.

  • 87% heeft security niet formeel belegd; 77% regelt het ad hoc via huisarts of praktijkmanager.
  • Slechts 29% doet aan compliancebeheer (NEN/NIS2-checks, audits, datalekprocedures).
  • De kloof tussen gevoel en borging is het grootst in de grote middengroep.
Waar de verantwoordelijkheid voor security ligt Huisarts of praktijkmanager ad hoc 77%, Aangewezen functionaris 8%, Niemand specifiek 7%, Regionaal belegd 5%, Overig 3%. Bron: Advitronics Digital Maturity onderzoek 2026 (n=340). Waar de verantwoordelijkheid voor security ligt Huisarts / praktijkmanager ad hoc 77% Aangewezen functionaris 8% Niemand specifiek 7% Regionaal belegd 5% Overig 3% Bron: Advitronics Digital Maturity onderzoek 2026 (n=340)

Kerninzicht

Praktijken voelen zich veiliger dan ze aantoonbaar zijn. Zonder formele verankering loopt juist het brede midden onzichtbaar risico.

Expert sessies

De praktijk van morgen, vandaag in beeld

Digitalisering is geen doel op zich, maar een middel om zorg toegankelijk te houden. Een korte impressie van de dagelijkse praktijk waar dit onderzoek over gaat.

Sessie 1

Je werkdruk zit in je systemen

Monique Le Brun & Martin Kemper

Sessie 2

In de regio, maar toch alleen

Johan van Soest & RHO-bestuurder

Sessie 3

Zeker voelen, of zeker weten?

Martin Kemper

Duiding

Quotes uit de praktijk over de staat van digitalisering

Vier stemmen uit de eerstelijnszorg over hoe digitalisering doorwerkt in de dagelijkse praktijk.

“De grootste uitdaging in de digitalisering zijn de koppelingen, en vooral het slim koppelen, zonder te veel fouten of miscommunicatie.”

Jos van de Sande
Huisartsenpraktijk Vinkel

“Je hoeft niet als tachtig praktijken allemaal zelf het wiel opnieuw uit te vinden. Je kunt van elkaar leren en je hebt een gezamenlijke agenda.”

Frank van Deursen
HP Hopveld en CMIO

“Je hoeft niet als tachtig praktijken allemaal zelf het wiel opnieuw uit te vinden. Je kunt van elkaar leren en je hebt een gezamenlijke agenda.”

Anneke Stoks
Praktijkmanager, De Schakel

“Nu kunnen we zien dat er op een maandagochtend zeshonderd telefoontjes waren en dat er driehonderd hadden opgehangen. Dat konden we vroeger niet zien.”

Andrea Koelewijn
Praktijkmanager, HOED Zeehos

Het volledige onderzoek

Lees, bewaar en deel het hele rapport

Deze pagina vat de kern samen. In het volledige rapport leest u de uitwerking per thema, de methode, de volledige resultaten en de verantwoording. Het document dat u meeneemt naar de bestuurstafel of doorstuurt naar collega’s.

  • De volledige uitwerking van de 5 thema’s
  • Methode, respondentenprofiel en verantwoording
  • Alle cijfers, verbanden en volwassenheidsniveaus
Download het rapport (PDF)

PDF – 29 pagina’s

Deel

de volgende stap

Van inzicht naar volgende stap

Benieuwd waar uw praktijk of regio staat en hoe u de basis omzet in echte tijdwinst? We denken graag met u mee.

Neem contact op
Terug naar de kern